Drogi Odwiedzający!
Musisz wiedzieć, że zbieramy o Tobie informacje i niektóre Twoje dane osobowe. Spokojnie! Wykorzystujemy je legalnie i w sposób nieszkodzący Tobie.

Dlaczego wyświetlamy tę wiadomość?

Chcemy, byś wiedział, że na naszej stronie jesteś bezpieczny!




JAK CHRONIMY I PRZETWARZAMY TWOJE DANE?

  • Zapewniamy, że traktujemy dane osobowe ze szczególną starannością i przykładamy dużą wagę do ochrony Twojej prywatności.
  • Twoje dane osobowe gromadzimy i przetwarzamy jako GOŁEMBIEWSCY SP. z o.o. SP. K., będąc jednocześnie Administratorem zbioru danych osobowych.
  • Podając dobrowolnie swoje dane masz prawo dostępu do ich treści, ich sprostowania, usunięcia, ograniczenia przetwarzania, prawo do przenoszenia danych, prawo do cofnięcia zgody w dowolnym momencie, z zastrzeżeniem, że odmowa podania danych lub ograniczenie ich przetwarzania może utrudnić kontakt z Tobą.
  • Twoje dane osobowe gromadzone i przetwarzane są wyłącznie w zakresie i celu niezbędnym do realizacji usługi i nie będą przetwarzane w innych celach, nie będziemy również ich używać do profilowania.
  • Dane osobowe przechowujemy wyłącznie na terenie EOG.
  • Twoje dane osobowe gromadzone i przetwarzane są zgodnie z rozporządzeniem Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. oraz ustawą z dnia 18 lipca 2002r. o świadczeniu usług drogą elektroniczną (Dz.U.2017. poz. 1219 t.j.).
  • Pamiętaj, że masz prawo wniesienia skargi do organu nadzorczego w zakresie ochrony danych osobowych.
ROZUMIEM

5. Sposób działania silnika Wankla. Zalety i wady silnika Wankla. Jak (nie) zepsuć Wankla – czyli silnik rotacyjny w praktyce – serwis, problemy i eksploatacja.

ZALETY, WADY I CIEKAWOSTKI DOT. SILNIKA WANKLA

O co chodzi z silnikiem Wankla, czemu jest taki niezwykły? Jak działa nietypowa konstrukcja opatentowana przez Felixa Wankla? Dlaczego zdobyła wiele razy tytuł Silnika Roku?

Historię powstania silnika Wankla opisałem wcześniej. Konstrukcja silnika Wankla jest moim zdaniem równie fascynująca i od niej zacznę. Później podsumuję zalety i przejdę do wad i mitów silnika Wankla.

KONSTRUKCJA SILNIKA WANKLA

Konstrukcja silnika Wankla charakteryzuje się czystą prostotą myśli konstrukcyjnej. Zupełnie jak genialna linijka kodu programisty wizjonera. Dzięki temu silnik składa się z niewielu elementów:
• obudowy rotorów (rotor housing) i boczne płaskie ściany komór (side plate, centre plate),
• rotory czyli tłoki (o kształcie trójkąta z wypukłymi bokami, fachowo trójkąt Releaux),
• wał mimośrodowy, przenoszący ruch rotorów do układu napędowego,
• stacjonarne koła zębate, na których są osadzone rotory,
• do tego parę drobniejszych części jak uszczelki i... to tyle.

Od wprowadzenia silnika Wankla firmy motoryzacyjne używały silnika jednorotorowego. Dopiero Mazda w 1967 roku przedstawiając Mazdę Cosmo wprowadziła pierwszy na świecie seryjnie produkowany silnik dwurotorowy, o oznaczeniu 10A. W Maździe RX8 silnik jest dwurotorowy (oznaczenie tego silnika to RENESIS, 13B-MSP). W produkowanym seryjnie Eunos Cosmo był montowany silnik 20B, czyli trzyrotorowy. Zarazem jest to największa ilość rotorów w silniku, który Mazda oferowała w wersji produkcyjnej. Czterorotorowe silniki spotkamy w wyścigowym modelu 787B (oznaczenie silnika 26B).

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (7)

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (3)SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (5)

W konstrukcji silnika Wankla brakuje natomiast wielkiej ilości typowych dla silnika benzynowego rozwiązań:
• napędu rozrządu,
• wałków rozrządu,
• popychaczy,
• dźwigienek zaworowych,
• zaworów,
• korbowodów.

Nie bez powodu Feliks Wankel mówił o zwykłych silnikach benzynowych z wielkim niesmakiem, nazywając je w bardzo dowolnym, moim tłumaczeniu „trzęsącymi się tłokami”. Trudno odmówić mu racji. Niewielka ilość elementów składowych silnika Wankla sprawia, że jest bardzo kompaktowy, ma też ogrom rożnych zalet. Jakich? Zaraz przyjrzymy się uważniej.

Cichy silnik Wankla

Silnik jest uznawany za cichy. Dlaczego jest cichy? Tradycyjny silnik benzynowy używa hałaśliwych zaworów, które w silniku Wankla zupełnie nie występują. Z pewnością silnik Wankla staje się głośny, gdy zrobisz przelotowy wydech, porting i inne modyfikacje ;).

Brap brap! Dźwięk silnika Wankla

Jedną z często pomijanych zalet silnika Wankla jest właśnie jego brzmienie. Biorąc pod uwagę fakt, że samochody serii RX są samochodami zaliczanymi do kategorii sportowych, kupowanych dla przyjemności, trudno nie zwrócić uwagi na przyjemność dla zmysłu słuchu. A jak brzmi silnik Wankla w RX8 czy RX7? Fenomenalnie. A zarazem zaskakująco. Żaden inny silnik nie ma takiej pracy. Mi początkowo kojarzył się z piorunem uwięzionym w silniku. Pamiętam taki moment, gdy wjechałem na parking nocą, po długiej, męczącej podróży. Opuściłem szybę, by przyłożyć kartę do czytnika bramy wjazdowej i usłyszałem ten dźwięk... Od razu minęło zmęczenie i nastąpiła błogość. Powyżej piszę o dźwięku przed modyfikacjami. Po portingu oraz przede wszystkim modyfikacjach m.in. wydechu mamy charakterystyczny dźwięk „brap brap”, w którym też można się zakochać, szczególnie, jeżeli jesteśmy fanami wyścigów. Jak brzmi dla Ciebie – odkryj osobiście :)

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (2)


Ciekawostki konstrukcyjne

Ponieważ tłok w silniku Wankla nie wykonuje ruchu postępowo-zwrotnego, poszczególne fazy cyklu pracy nie nazywają się tu suwami lecz taktami. Tłok jest nazywany rotorem, ma kształt trójkąta o wypukłych, krzywoliniowych bokach i wykonuje ruch obrotowy w obudowie. Zewnętrzna powierzchnia rotora jest wyposażona we wgłębienie, które tworzy komorę spalania (o kształcie wanienkowym). Rotory są osadzone na wale mimośrodowym, który przekazuje ruch obrotowy do skrzyni biegów. Droga rotorów jest wyznaczana przez ich wewnętrzne i stacjonarne koła zębate. Na każdy obrót rotora wał mimośrodowy obraca się trzy razy. Taka konstrukcja sprawia, że silnik osiąga bardzo duże prędkości obrotowe, zarazem cechując się wysoką sprawnością mechaniczną.

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA


Cztery takty pracy naraz

Silnik Wankla dzięki konstrukcji z wirującym tłokiem wykonuje naraz cztery takty pracy:
1. ssanie (napełnienie komory roboczej świeżym ładunkiem mieszanki paliwowo-powietrznej),
2. sprężanie ładunku,
3. pracę (rozprężanie gazów spalinowych),
4. usuwanie spalin.
Zupełnie inaczej niż w tradycyjnym tłokowym silniku benzynowym, gdzie każdy z taktów jest osobnym wydarzeniem.

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (3)

Drgania silnika Wankla? Nie sądzę.

Rotacyjny ruch tłoka oraz wykonywanie naraz czterech taktów pracy wpływa na wyjątkowe wyważenie pracy. Dzięki temu silnik, mimo wkręcania się na bezpieczne 8-9 tys. obrotów jest bardzo stabilny, praktycznie bez wibracji. Zupełnie inaczej niż w tradycyjnym silniku tłokowym, w którym tłoki poruszają się w górę i w dół, a korbowody w pionie i poziomie – wyważenie tradycyjnego układu jest bardzo trudne lub niemożliwe.

Ile świec jest w jednym housingu?

Ciekawostka dot. układu zapłonowego. W silnikach Wankla w każdej obudowie rotoru są dwie świece zapłonowe (wyjątkiem jest silnik 26B, w którym są trzy świece w każdym cylindrze). Jedna z nich jest tzw. „wiodąca” (leading). Chodzi o to, że w długiej i płaskiej komorze trudno jest równomiernie spalić mieszankę, stąd druga świeca "dopalająca" (trailing).

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (4)

Kłótnie i mity dotyczące pojemności silnika Wankla

W silniku Wankla cztery „suwy” dokonywane są w każdej z trzech komór roboczych jednocześnie, podczas jednego obrotu rotora. Tu dochodzimy do ciekawostki dotyczącej pojemności silnika Wankla. Na przykładzie RX8 pojemność 654 ccm to uśredniona pojemność tylko jednej z „ciągle pracujących” trzech przestrzeni. Gdy zliczymy wszystkie przestrzenie pracujące, otrzymamy łącznie 3924 ccm. Niektórzy sugerują dla porównań, sprawiedliwe według nich, liczenie pojemności silnika razy dwa, czyli w przypadku RX8 w wartości 2,6 l. Dlaczego akurat takiej? W tłokowym silniku czterosuwowym pełny cykl czterosuwowy zajmuje dwa obroty wału korbowego. W silniku Wankla tylko jeden obrót wałka wyjściowego. Biorąc pod uwagę tylko dwie ściany każdego rotora, łączna pojemność silnika Wankla wyniesie 2616 ccm. Zaraz zaraz, kto się w tym połapie... Dodatkowo temat jest szeroko dyskutowany i znajduje wiele interpretacji. Najbardziej przychylam się tej:

Przykładowo w wersji silnika montowanej w RX8 (2003-2012), nazwanej Renesis (oznaczenie 13B-MSP, czyli kolejna ewolucja silnika 13B, MSP – Multi Side Port), mamy dwa cylindry, w każdym z nich po jednym wirującym tłoku. Pojemność silnika to 1308 ccm, czyli każdy z cylindrów ma 654 ccm. Dzięki m.in. wykonywaniu naraz tylu cyklów pracy, silnik ten był oferowany w mocach 192 (standardowy silnik z czterema portami) i 231 KM (ten wykorzystywał sześć portów).

Podsumowując, spójrzmy na wybrane następujące zalety silnika Wankla:

1. Jest po prostu kompaktowy, dzięki czemu waży niewiele, ułatwia rozmieszczenie mas samochodu 50/50, co więcej ma
2. fenomenalne, niespotykane brzmienie oraz
3. składa się z niewielu elementów, dzięki czemu jest bardziej niezawodny, a także
4. ma wysoką sprawność mechaniczną, praktycznie bez wibracji, naraz wykonuje cztery takty pracy, a w największym skrócie
5. długo będzie pod wieloma względami niedościgniony dla dzisiejszych i przyszłych silników tłokowych, m.in. biorąc pod uwagę: stosunek generowanej mocy do wagi, bardziej korzystnie rozłożony moment obrotowy, możliwość pracy na o wiele wyższych obrotach;
6. prawdopodobnie w życiu nie będziesz mieć wiele okazji jazdy samochodem, który wkręca się na 9-10 tys. obrotów itd. itd. itd.

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (6)


WADY (i mity na temat) SILNIKA WANKLA

Wady silnika Wankla to obszar najczęstszych mitów i legend :)
Użytkownicy i znający bliżej temat silnika Wankla wskazują jednoznacznie, że przy właściwym użytkowaniu silnik jest długowieczny. Mimo licznych zalet, ma także wady lub patrząc z innej strony, cechy charakterystyczne ;).

1. Jedną z wad są straty ciepła wynikające z konstrukcji komory spalania. Ta jest szeroka i płaska, przez co silnik ma „gorące” i „zimne” strefy pracy. Wpływa to na naturalne nagrzewanie się silnika i emisję ciepła. Dłuższa trasa zazwyczaj wystarczy, by ogrzać mniejszy garaż ;) Silnik Wankla potrzebuje potężnego chłodzenia, np. w RX7 pierwszej generacji po otwarciu pokrywy trzeba mocno trzymać nakrycie głowy, wiatrak pracuje jak oszalały, przepiękny widok ;) Co ciekawe, na przestrzeni historii były spotykane silniki Wankla chłodzone powietrzem. W naszych RXach są jednak chłodzone cieczą. Dbajmy więc o właściwy poziom płynu chłodzącego, który naturalnie nie może być przypadkowym płynem. Tu od razu zwrócę uwagę na ważny dla chłodzenia fakt - umieszczenie tablicy rejestracyjnej w RX-ach na przykładzie RX8. Rzeczywiście umieszczenie jej w innym miejscu niż przewidział producent (producent umieścił ją pośrodku zderzaka) może wpłynąć na lepszy wygląd (gdy umieścimy tablicę pod kątem w dolnej części pośrodku zderzaka). Wpłynie też na brak dostępu powietrza, które ma dodatkowo chłodzić silnik, gdyż zatykamy dolot powietrza. Jeżeli szukasz dla siebie używanego RX8, być może będziesz chciał unikać takich egzemplarzy. By poprawić chłodzenie w RX8 używanych do sportu czyni się wiele zabiegów, m.in. podnosi się pokrywę, czyli maskę silnika od strony szyby robiąc dodatkową szczelinę, a także wykonuje dodatkowe otwory w kratce środkowej zderzaka.

przekroj-silnika-Wankla 2


2. Silnik jest wysokoobrotowy, jest więc stworzony do używania na wyższych obrotach
. Wystarczy zapomnieć się w syrenim śpiewie silnika przy wysokich obrotach czy zapomnieć się w radości prowadzenia, by odkryć straty w portfelu i spostrzec, że obsługa stacji benzynowej zna nas coraz lepiej ;) Poza tym nie od dziś wiadomo, że bardzo intensywne używanie dowolnego silnika wpływa na jego żywotność (nie mam tu na myśli bezpiecznego zakresu obrotów w silniku Wankla). Co ciekawe praktyka pokazuje, że jeżdżenie w zakresie obrotów 3-4tys./min nie wpływa znacząco na zużycie paliwa.

3. „Wadą” jest też branie oleju. Czy silnik Wankla bierze olej bo jest wadliwy? Nie. Ten silnik jest po prostu tak zaprojektowany; do każdej komory ma dodatkowy wtrysk oleju (bliższym prawdzie jest określenie tego systemu jako dysze mieszające olej z powietrzem). Pobór oleju to maksymalnie 100-200ml/1000km, przy sprawnym silniku i spokojnej jeździe. Dlatego, szczególnie jeżeli jeździsz intensywniej, koniecznie dbaj o poziom oleju. Przy spokojnej cywilnej jeździe pobór oleju jest minimalny.

4. Zalanie silnika Wankla. Kolejny obszar mitów i legend. W radach przedzakupowych wskazuję jako błąd używanie samochodu z silnikiem Wankla na krótkich odcinkach („jeździłem niewiele, 700 m od domu do pracy”). Dlaczego? Choćby dlatego, że w każdej komorze tego silnika są dwie świece, które znajdują się w rowkach. W sytuacji gdy silnik nie jest jeszcze rozgrzany, dostaje olbrzymie ilości paliwa i spalanie paliwa nie następuje w pełni, więc po wyłączeniu motoru, resztki paliwa zostają w rowkach, w których znajdują się świece, co sprawia, że są „zalewane”. Uniemożliwia to normalny rozruch samochodu. Taka ciekawostka konstrukcyjna. Zarazem nie spotkałem się z tym, by osoby, które jeżdżą tylko na dłuższych odcinkach, mają zadbany układ zapłonowy oraz sprawny silnik o poprawnej kompresji kiedykolwiek mówiły coś o zalaniu silnika Wankla. Dla jasności zalanie silnika Wankla to określenie potoczne, faktycznie zalewane są świece. Czy zalanie sprawia, że silnik jest do wymiany? Absolutnie nie. Jest specjalna procedura odpalania, do wykonania choćby w naszym serwisie (link: serwis Mazda). Także jeżeli już Ci się zdarzy podobna sytuacja, nie ma co panikować, po prostu zadzwoń. Instrukcję postępowania znajdziesz też w instrukcji obsługi, jest prosta. Czy jeżeli raz zgasisz nierozgrzany silnik to automatycznie oznacza zalanie? Także nie. Najczęściej jednak użytkownicy RXów wskazują, że nigdy im się nie zdarzyło zalanie, mimo pokonywania tylko krótkich odcinków. Głowa do góry!

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (6)


Co więc należy robić by cieszyć się bezawaryjnym użytkowaniem?

1. Wybrać odpowiedni egzemplarz. Od tego bym zaczął ;)
2. Sprawdzać stan oleju i profilaktycznie płynu chłodzącego. Jak często? Zależnie od stanu samochodu i jego wieku. Tu trzeba znaleźć częstotliwość właściwą dla siebie.
3. Dbać o układ zapłonowy czyli: a/ świece, b/ akumulator, c/ przewody i cewki, d/ rozrusznik. Zadbany układ zapłonowy to nie tylko większe niższe spalanie i mniejsze nagrzewanie tunelu środkowego, ale także bardziej szlachetna praca silnika.
4. Serwisować RXy w wyspecjalizowanych serwisach. Nic tak nie niszczy jak niewiedza lub partactwo. Ma to szczególne znaczenie w kontekście utrzymania właściwego harmonogramu wymian, np. elementów układu zapłonowego.
5. Używać samochodów przede wszystkim na dłuższych odcinkach, a dokładniej, w miarę możliwości nie gasząc silnika, gdy ten nie jest jeszcze rozgrzany. Jeżeli RX jest używany na krótszych odcinkach, trudno zadbać o odpowiednie smarowanie, gdyż standardowe ustawienia zapewniają dodatkowe smarowanie dopiero przy wyższych niż 3,5-4,5 tys. obrotach.
6. Co ważne - dopowiadając punkt 5., podczas używania na dłuższych odcinkach zdecydowanie zalecane jest także jechanie na najwyższym zakresie bezpiecznych dla silnika obrotów. Dlaczego? Dla oczyszczenia silnika z ewentualnych złogów pozostałości spalania.
7. W zagranicznej literaturze niejednokrotnie spotkałem się z zaleceniem typowym dla samochodów z turbinami - by samochód rozgrzać nieco i dopiero ruszać, a także po jeździe - pozwolić mu popracować przed zgaszeniem.
8. Przy odpowiednim przebiegu, warto dbać o uszczelnienia. Od razu zaznaczę, że brak szczelności to najbardziej obrośnięta legenda, gdyż dotyczy głównie starszych modeli, występujących przed RX7 i RX8 (przed silnikami 12A z RX7). Silniki z RX7 w wersji bez doładowań charakteryzują się wręcz legendarną żywotnością. Z uszczelnieniami Mazda poradziła sobie zdecydowanie dobrze, więc w większości przypadków wystarczy raz na jakiś czas tzw. rewizja uszczelnień/silnika. Zalecana co ok. 90-100tys.km

fot. obok przedstawia bardzo wczesną wersję silnika Wankla, jeszcze z czasów NSU (widoczne charakterystyczne dla tamtego czasu problemy z "ząbkowaniem"), Mazda poradziła sobie z tym problemem na jeszcze przed wprowadzeniem silnika do produkcji

SILNIK WANKLA KONSTRUKCJA (2)


Czy mimo tych drobnych „wad” jesteś przekonany, że chcesz jeździć tymi niezwykłymi sportowymi samochodami?

To dobrze, bo Rxy to świetne samochody do jazdy cywilnej sportowej, jak i na torze. Co ciekawe, dziś trudno o lepsze i tańsze auto służące do jazdy na torze. W granicach 15-25 tysięcy złotych możemy skompletować samochód w pełni przygotowany do jazdy torowej. Biorąc pod uwagę liczne zalety jak prowadzenie, wyważenie, napęd na tył i inne wskazane wyżej, RX8 wydaje się idealnym wyborem. Nawet Clarksson testując RX8 mówi „Spośród samochodów testowanych w tym roku, ten… jest najlepszy!”.

Dziękuję za lekturę i zapraszam do przeczytania innych artykułów z tej serii.

PS. Czasami wystawiam niektóre z moich zadbanych RX-8 na sprzedaż: https://www.mazda.warszawa.pl/uzywane/

Paweł Gołembiewski

mazdy-z-silnikiem-Wankla

Silnik Wankla, fakty i mity o Rotary eXperimental, RX7 oraz RX8

i wiele, wiele więcej...
znajdziesz w kompendium Pawła Gołembiewskiego

poznaj nasze marki